و از اين كارها مهمتر مساله سخن گفتن است كه با حركات سريع و منظم و پى در پى و حركت كردن در جهات ششگانه انجام مىگيرد . جالب اينكه خداوند براى حرف زدن و تكلم وسيله اى در اختيار انسانها قرار داده كه بسيار سهل و آسان و در دسترس همه است ، نه خستگى مىآورد ، و نه ملالى حاصل مىشود ، و نه هزينه اى دارد . و از آن عجيبتر مساله استعداد تكلم در انسان است كه در روح آدمى به وديعت گذارده ، و انسان مىتواند جمله بنديهاى زيادى را در بى نهايت شكل مختلف براى تعبير از مقاصد فوق العاده متنوع خود انجام دهد . و باز از آن مهمتر استعداد وضع لغات مختلفى است كه با مطالعه هزاران زبان كه در دنيا موجود است اهميت آن آشكار مىشود راستى « العظمة لِلَّه الْواحِدِ الْقَهَّارِ ! » . 3 - هدايت به « نجدين » « نجد » چنان كه گفتيم به معنى بلندى يا سرزمين بلند است ، و در اينجا منظور راه « خير » و راه « شر » است . در حديثى از پيغمبر اكرم ص مىخوانيم كه فرمود : يا ايها الناس ! هما نجدان : نجد الخير و نجد الشر ، فما جعل نجد الشر احب اليكم من نجد الخير : « اى مردم ! دو سرزمين مرتفع وجود دارد : سرزمين خير ، و سرزمين شر ، و هرگز سرزمين شر نزد شما محبوبتر از سرزمين خير قرار داده نشده است » ( 1 ) . بدون شك « تكليف » و مسئوليت بدون « شناخت و آگاهى ممكن نيست ، و خداوند طبق آيه فوق اين آگاهى را در اختيار انسانها قرار داده است .

--> ( 1 ) « مجمع البيان » جلد 10 صفحه 494 و تفسير قرطبى جلد 10 صفحه 7155 .